Aranıyor...
6 Şubat 2019 Çarşamba

TYT Yazım Kuralları (İmla) Ders Notları

09:40

1) Büyük Harflerin Yazımı
2) Birleşik Kelimelerin Yazımı
3) Cihet Adların Yazımı
4) Gün ve Ay Adlarının Yazımı
5) Sayıların Yazımı
6) “Mi” nin Yazımı
7) “De” nin Yazımı
8) “Ki” nin Yazımı

1) BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI

a) tümce başları büyük harfle başlar. tümce içinde, tırnak içine alınan cümleler de büyük harfle başlar.
Hocası ona her vakit “Sen büyük bir Bilgin olacaksın.” derdi.
b) Nokta, iki nokta, ünlem ve sual işaretlerinden sonra gelen cümlelerin ilk sözcüğü büyük harfle başlar.
acep, ulusal lisanımız bunlardan hangisi olacaktır? Bu soruya yanıt vermeden, lisanımızı Diğer
lisanlarla mukayese edelim: Diğer lisanlar, milletlerin başkentlerine değin lisanlardır…
Uyarı: İki noktadan sonra tümce niteliği olmayan örnekler sıralanırsa bu örnekler büyük harfle
başlamaz.
Çantan sanki doluydu: kalemler, defterler, testler…
c) Şiirlerde mısraların ilk harfi büyük harfle başlar.
Artık demir almak günü gelmişse zamandan,
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan.
d) Özel adlar büyük harfle başlar. şahıs adlarından Evvel ve sonra gelen hürmet sözleri, unvanlar ve lakaplar da
büyük harfle başlar.
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk
Av. Mehmet erkek
Esra Hanım
Uyarı: Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle yazılmaz.
Bilal amca Gökyüzü teyze
e) Kurum, müessese, günce, mecmua ile semt, sokak vb. yer adları büyük harfle yazılır.
Türk lisan Kurumu
Ihlamurdere Caddesi
Avrupa
Çengelköy
Uyarı: Kitap isimlerinde ve başlıklarda yer Meydan “ve, ile, veya” bağlaçlarıyla sual eki “mi” Ufak harfle
yazılır.
Al ve Kara
Leyla ile Mecnun
Kültürlü Olmak mı?
f) Gezegen ve yıldız isimleri büyük harfle başlar.
Halley Satürn Venüs
Uyarı: “Dünya, güneş ve ay” sözcükleri coğrafya ve gök bilimlerinde terim olarak kullanıldıkları vakit
büyük harfle; umumi kavram bildirdikleri vakit Ufak harfle başlar.
Türkiye’ye Güneş tutulmasını izlemek için bir hayli turist geldi.
Sınavda başarılı olduğumu öğrenince dünyalar benim oldu.

2) BİRLEŞİK KELİMELERİN YAZIMI

a) Bitişik Yazılanlar
*Birleşme sırasında ses türemesi veya düşmesi oluyorsa bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır.
Pazar + sonrası Pazartesi
Sütlü + yemek Sütlaç
yitik + etmek Kaybetmek
Duygu + etmek duymak
Ne + asıl Nasıl
Ne + için niye
*Birleşme sırasında benzetme yoluyla kelimelerden biri veya ikisi de manasını değiştiriyorsa bu tür birleşik
kelimeler bitişik yazılır.
Keçi + boynuzu Keçiboynuzu (Bitki)
Karga + burnu Kargaburnu (Alet)
Dokuz + taş Dokuztaş (Oyun)
Ayı + kulağı Ayıkulağı (Bitki)
Hanım + eli Hanımeli
*Ara yönler bitişik yazılır.
Kuzeybatı Güneydoğu
*Belgisiz Önad ve zamirler bitişik yazılır.
Birkaç Biraz Hiçbir Birçoğub) Ayrı Yazılanlar
*Birleşme sırasında ses türemesi veya düşmesi olmayan Muavin fiillerle isimler ayrı yazılır.
sayrı olmak İşaret etmek Namaz kılmak İlan edilmek
*Birden Çok kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır.
(15) on beş (155) Çehre elli beş
*Birleşme sırasında kelimelerden hiçbiri manasını değiştirmiyorsa ayrı yazılır.
Köpek balığı Yer elması Arap sabunu Deniz yolu Su böreği

3) YÖN ADLARININ YAZIMI

Yer-yön ve Civar bildiren sözcükler beraber kullanıldıkları isimlerden ayrı ve ilk harfleri büyük yazılır.
şark Anadolu Cenup Amerika Güneydoğu Anadolu
Uyarı: Yer-yön bildiren sözcükler Hususi isimlerden sonra gelirse veya bir varlığın yönünü
gösterdiklerinde Ufak harfle yazılır.
Türkiye’nin batısı nüfus olarak henüz kesif.
Bulutlar kuzeyden gelmeye başladı.
Uyarı: garp sözcüğü şayet Avrupa adına kullanılmışsa büyük harfle başlar.
Türkiye’ye garp destek veriyor.

4) GÜN VE AY ADLARININ YAZIMI

Belli bir tarihi bildiren gün ve ay adları büyük harfle yazılır.
Tatile 13 Haziran, Salı günü çıkacağız.
Atatürk 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı.
Babam 1 Ocak 1962 Cuma günü doğmuş.
Deneme sınavı mayısın nihayet haftasında yapılacakmış.
Geçen Sene köye haziranda gitmiştik.

5) SAYILARIN YAZIMI

a) edebi (edebi) metinlerde Ufak sayılar, Çehre ve bin sayıları yazıyla gösterilir. Aniden Çok sözcükten oluşan
sayıların her sözcüğü ayrı yazılır.
Seninle tanışalı üç Sene oldu.
Sınava Çehre on yedi şahıs başvurdu.
Uyarı: Nakit konusunda işlemlerde ve belgelerde rakamlar bitişik yazılır.
Ödeyeceğiniz miktar binbeşyüzyetmişiki liradır.
b) Nakit tutarı, saat gibi sayısal verilere değin profil ve büyük sayılar belirtilirken rakam kullanılır.
İmtihan yarın sabah 9.30’da
Büyük felaketteki ölü sayısı 25.000’e ulaştı.

6) “Mİ” NİN YAZIMI

“Mi” sual eki kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Ünlü uyumuna uyarak “mı, mü, mu,” şekillerine
girer.
Böyle olur mu? Biz mi yapacağız?
Uyarı: Kendinden sonra İlave gelirse bu ekler “mi” ye bitişik yazılır.
Bitirecek miyiz?
Pikniğe siz de geliyor musunuz?
Uyarı: “Mi” Diğer görevlerde de kullanılsa ayrı yazılır.
hijyenik mi temiz! (Pekiştirme)
Güneş açtı mı çiçekler Menfaat. (Zaman)

7) “DE” NİN YAZIMI

Dilimizde iki tür “de” kullanımı vardır.
a) çözüm, durum Eki “-de”: Ektir ismin sonuna bitişik yazılır. Cümleden çıkartılamaz.
Onun kitabı bende kalmış.
Elmalar sepette ne hoş duruyor.
Uyarı: çözüm, durum eki “-de” sertleşmeye uğrayıp “-te, -ta” olur.
Kardeşim sokakta top oynuyor.
Yolun kenarındaki çiçekte gözüm kaldı.
b) Bağlaç Olan “de”: Kelimedir, ayrı yazılır. “Dahi, bile” mananına gelir. Cümleden çıkartılınca cümlenin manası
daralsa da ifade bozulmaz.
Ben de sizinle geleceğim.
Çarşıdan pabuç da alacağız.
Uyarı: Bağlaç olan “de” sertleşmeye uğramaz. “te, ta” şekli yoktur.
Kitap da okurum mecmua de.

8) “Kİ” NİN YAZIMI

Dilimizde üç değişiklik görevde “ki” kullanılmaktadır.
a) Önad Yapan “ki”: Ektir, sözcüğe bitişik yazılır. Bir ismin yerini veya zamanını gösteren sıfattır.
Kalbimdeki sevgin hiç bitmez.
Dünkü İmtihan çok zordu.
Çocuk elindeki parayı kaybetmiş.
b) İlgi Zamiri “-ki”: Ektir, kelimeye bitişik yazılır. İsim tamlamalarında tamlanan ismin yerini tutar.
Bilal’in ödevi henüz hoş olmuş.
Bilal’inki henüz hoş olmuş.
Erzurum’un havası çok soğuk; Malatya’nınki o kadar soğuk değil.
c) Bağlaç olan “ki”: Sözcüktür ayrı yazılır. Birleşik yapılı tümce oluşturur.
Biliyorum ki bu Amel böyle olmayacak.
Sev ki sevilesin.
Uyarı: “ki” bağlacı kimi sözcüklerde kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır. “Çünkü, sanki, mademki,
meğerki, oysa, oysaki, belki”